Η Μαύρη Σπηλιά βρίσκεται σε ένα από τα εντυπωσιακότερα φαράγγια της Ευρυτανίας και απέχει περίπου 2 χλμ από το χωριό Προυσός όπου δεσπόζει το διάσημο μοναστήρι της Παναγιάς της Προυσιώτισσας.

Πρόκειται για έναν μυστικό τόπο όπου κατέφυγαν οι κάτοικοι της περιοχής σε δύσκολες ιστορικές εποχές, κατά την Τουρκοκρατία και την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής. Το μοναδικό απομεινάρι από τότε είναι ένας πέτρινος τοίχος που σχεδόν φράζει την είσοδό της σπηλιάς.

Μαύρη Σπηλιά Ευρυτανία

Σήμερα το κρησφύγετο στο φαράγγι της Μαύρης Σπηλιάς θεωρείται κορυφαίο αξιοθέατο στην Ευρυτανία. Αποτελεί δε αγαπημένη στάση για τους ταξιδιώτες που επισκέπτονται το μοναστήρι της Παναγιάς της Προυσιώτισσας και αγαπούν τον περίπατο στη φύση.

Μαύρη Σπηλιά Ευρυτανία

Το μονοπάτι συνδέει τη Μονή Προυσού με τη Μαύρη Σπηλιά κι έχει καλή σήμανση (διάρκεια 1 ώρα και 15′). Μπορείτε όμως να προσεγγίσετε τη Μαύρη Σπηλιά και να κάνετε πιο σύντομη πεζοπορική διαδρομή (περίπου 30′) χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες, ακόμη και για αρχάριους, από το χωριό Προυσός.

Θα συναντήσετε το μονοπάτι σε μικρή απόσταση μετά τον Προυσό με κατεύθυνση προς το χωριό Τόρνος. Υπάρχουν σχετικές πινακίδες στη γέφυρα Προυσού-Τόρνου, πολύ κοντά στην είσοδο του αλλαντοποιείου Στρεμμένου .

Μαύρη Σπηλιά Ευρυτανία

Αφετηρία της πεζοπορικής διαδρομής (διάρκειας περίπου 30′ μέχρι τη σπηλιά) είναι μία πέτρινη βρυσούλα δίπλα από την γέφυρα Προυσού -Τόρνου όπου υπάρχει άνετος χώρος για πάρκινγκ.

Μαύρη Σπηλιά Ευρυτανία

Για να προσεγγίσουμε το Φαράγγι της Μαύρης Σπηλιάς ακολουθούμε με τα πόδια το μονοπάτι με την κόκκινη σήμανση.

Η πορεία που ακολουθεί ο επισκέπτης για να φτάσει στη Μαύρη Σπηλιά είναι ανηφορική σε κάποια σημεία αλλά τόσο εύκολη που μπορούν να τη κάνουν ακόμη και παιδιά. Λίγη προσοχή στις υγρές πέτρες γιατί γλιστρούν και υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού.

Μαύρη Σπηλιά Ευρυτανία

Το μονοπάτι διασχίζει γραφικά ξύλινα γεφυράκια, μέσα σε πυκνή βλάστηση και τρεχούμενα νερά, ενώ υπάρχουν και δύο καταρράκτες που σχηματίζουν λιμνούλες για κολύμπι.

Μαύρη Σπηλιά φαράγγι Ευρυτανία

Τα δύσκολα στη διάσχιση του φαραγγιού της Μαύρης Σπηλιάς ξεκινούν μετά το λίθινο καταφύγιο, όπου ξεκινά η λεγόμενη Via Ferrata.

Πρόκειται για μονοπάτι με σιδερένια πακτωμένα σκαλιά και συρματόσχοινα στο τοίχωμα του βράχου που συνεχίζει μέσα στο φαράγγι.

Μαύρη Σπηλιά Ευρυτανία

Η Via Ferrata είναι για λίγους κι έμπειρους καθώς είναι απαραίτητος ο ειδικός εξοπλισμός αναρρίχησης, ενώ για τους αρχάριους απαιτείται, οπωσδήποτε, ένας έμπειρος οδηγός.

Το χωριό Προυσός

Ο Προυσός απέχει 30 χλμ. από το Καρπενήσι και βρίσκεται πάνω στον κεντρικό δρόμο που συνδέει την Ευρυτανία με την Αιτωλοακαρνανία.

Προυσός Ευρυτανία

Το χωριό είναι ιστορικά συνδεδεμένο με το μοναστήρι της Παναγίας της Προυσιώτισσας, που βρίσκεται σε απόσταση 2 χλμ. και αποτελεί δημοφιλή προορισμό στην περιοχή της Ευρυτανίας.

Μονή Προυσού Ευρυτανία

Ωστόσο ο Προυσός μοιάζει να ζει στη σκιά του διάσημου μοναστηριού του καθώς ο θρησκευτικός τουρισμός δεν φαίνεται να τον αγγίζει.

Οι λιγοστοί κάτοικοί του βλέπουν τα τουριστικά λεωφορεία με τους προσκυνητές να αναχωρούν μετά την επίσκεψη τους στο μοναστήρι και σπάνια να φτάνουν μέχρι το χωριό. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι τα δύο τουριστικά μαγαζάκια με είδη λαϊκής τέχνης και τοπικά προϊόντα που λειτουργούσαν μέχρι πρότινος στον Προυσό, μοιραία, έκλεισαν πριν λίγους μήνες, το 2019.

Προυσός Ευρυτανία

Ωστόσο όσοι επισκέπτονται τον Προυσό- κυρίως φυσιολάτρες περιηγητές- βρίσκουν δυό ταβερνάκια με καλό φαγητό και θέα στο φαράγγι με το εντυπωσιακό μοναστήρι ενώ στην πλακόστρωτη πλατεία απολαμβάνουν τους ήχους της φύσης και τον καφέ τους κάτω από τον τεράστιο πλάτανο.

Προυσός Ευρυτανία

 Διαμονή: Στον Προυσό λειτουργεί όλο τον χρόνο ο μικρός ξενώνας Αγαθίδης (τηλ. 22370 80813) που αποτελεί ιδανική βάση για εξορμήσεις στη γύρω περιοχή.

Το μοναστήρι της Παναγίας της Προυσιώτισσας

Το μοναστήρι της Παναγίας της Προυσιώτισσας ή Μονή Προυσού είναι ένα από τα λίγα μοναστήρια που σώζονται στην Ευρυτανία.

Χτισμένο σε μία επιβλητική τοποθεσία στις άκρες των βουνών Καλιακούδα και Χελιδόνα, επάνω σε ένα βράχο με μαγευτική θέα και σε σημείο με στρατηγική σημασία, το ιστορικό μοναστήρι είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου.

Μονή Προυσού Ευρυτανία

Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα όλης της Ρούμελης, καθώς η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, που θεωρείται έργο του ευαγγελιστή Λουκά και σχετίζεται και η ίδρυση της μονής, προσελκύει όλο τον χρόνο πλήθος πιστών.

Μονή Προυσού Ευρυτανία

Σύμφωνα με την παράδοση, κατά την περίοδο της Εικονομαχίας, στο πρώτο μισό του 9ου αιώνα, στα χρόνια του τελευταίου εικονομάχου αυτοκράτορα Θεόφιλου, κάποιος νέος άρχοντας επιχείρησε να σώσει την εικόνα και να την μεταφέρει από την Προύσα της Μικράς Ασίας στην Ελλάδα. Η εικόνα, όμως, εξαφανίστηκε με περίεργο τρόπο.

Λίγα χρόνια αργότερα, την εντόπισαν οι βοσκοί της περιοχής σε μια σπηλιά στον Προυσό, εκεί όπου φυλάσσεται και σήμερα, μέσα σε παρεκκλήσι.

Μονή Προυσού Ευρυτανία

Ο άρχοντας επιχείρησε επανειλημμένα να την πάρει πίσω χωρίς να τα καταφέρει, και έπειτα από προτροπή μιας ουράνιας φωνής να εγκατασταθεί κι ο ίδιος εκεί όπου βρισκόταν η εικόνα, εγκατέλειψε τα εγκόσμια κι έγινε μοναχός με το όνομα Διονύσιος.

Μαζί με έναν από τους υπηρέτες του, ο οποίος επίσης έγινε μοναχός με το όνομα Τιμόθεος, οργάνωσαν τη μοναστική κοινότητα στον Προυσό.

Μονή Προυσού Ευρυτανία

Η μονή λειτούργησε για πολλούς αιώνες, αποκτώντας σημαντική θέση στην πνευματική ζωή της περιοχής.

Στις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα λειτούργησε εδώ η περίφημη Σχολή των Γραμμάτων της Ρούμελης. Κατά την περίοδο της επανάστασης του 1821 η μονή υπήρξε ορμητήριο των αγωνιστών της περιοχής και ήταν στενά δεμένος μαζί της ο Γεώργιος Καραϊσκάκης.

Στα νεότερα χρόνια, στην περίοδο της ιταλικής και γερμανικής κατοχής, το μοναστήρι αποτέλεσε καταφύγιο αντιστασιακών και  πυρπολήθηκε από γερμανικά στρατεύματα το 1944.

Μονή Προυσού Ευρυτανία

Στο συγκρότημα κεντρική θέση κατέχει το καθολικό, που οικοδομήθηκε το 1754. Αρχιτεκτονικά ανήκει στον τύπο του σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού με τρούλο.

Το εσωτερικό καλύπτεται με τοιχογραφίες που ανάγονται στο 1785 και είναι έργο των Ευρυτάνων αγιογράφων, Γεωργίου Αναγνώστου και Γεωργίου Γεωργίου. Το εντυπωσιακό ξυλόγλυπτο τέμπλο της κρύπτης είναι έργο του 1810.

Μονή Προυσού Ευρυτανία

Στα δυτικά του καθολικού υπάρχει το σπηλαιώδες παρεκκλήσι της Ευρέσεως, η κρύπτη όπου φυλάσσεται η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Η εικόνα επικαλύπτεται με ασημένια εσθήτα, δωρεά του Γεωργίου Καραϊσκάκη.

Στο μοναστικό συγκρότημα λειτουργεί ξενώνας για τη φιλοξενία των επισκεπτών, μουσείο με πολύτιμα κειμήλια, εικόνες, κώδικες και βιβλία, καθώς και μέρος του οπλισμού του Καραϊσκάκη. Η μονή είναι ανδρική και πανηγυρίζει στις 23 Αυγούστου.

Πως να πάτε: Η τοποθεσία στο χάρτη

Προορισμοί εκεί κοντά...

Κοντινός προορισμός σε ακτίνα 0.49 km :

Τοπικά προϊόντα: Από το ιταλικό προσιούτο στο «ακροκώλιον» το ελληνικόν

Στρεμμένος αλλαντικά προσούτο Ευρυτανία

Συνέντευξη του Χρήστου Στρεμμένου στην Ελίνα Ιατρίδου

Κοντινός προορισμός σε ακτίνα 1.64 km :

Off-road Ευρυτανία: Φαράγγι «Μικρό Πάντα-Βρέχει»

Ευρυτανία Μικρό Πάντα βρέχει

Μία off-road διαδρομή , γνωστή σε πολύ λίγους, που «κόβει δρόμο» από τον Προυσό Ευρυτανίας για το φαράγγι «Μικρό Πάντα-βρέχει». Ένα μυστικό σημείο πάνω στην κλασσική διαδρομή Καρπενήσι- Προυσός…

Κοντινός προορισμός σε ακτίνα 6.71 km :

Χελιδόνα: Το ξεγραμμένο χωριό

Ευρυτανία Χελιδόνα

Αυτή είναι η ιστορία ενός χωριού, που το είχαν ξεγράψει από τους κοινοτικούς καταλόγους, και των ανθρώπων του που κρατούν ζωντανη την παράδοση…

Κοντινός προορισμός σε ακτίνα 6.89 km :

Φεστιβάλ Τρύγου Χελιδόνας: Η hardcore διονυσιακή γιορτή της Ευρυτανίας

Φεστιβάλ τρύγου Χελιδόνα

Το πιο εναλλακτικό και… hardcore Φεστιβάλ Τρύγου στήνεται στη Χελιδόνα Ευρυτανίας για να υποδεχτούμε το φθινόπωρο με άφθονο κρασί και παραδοσιακές γεύσεις…

Κοντινός προορισμός σε ακτίνα 10.52 km :

Ευρυτανία: Άγρια ορεινή ομορφιά

Ευρυτανία Χελιδόνα

Η άγρια φυσική ομορφιά και τα ξεχωριστά τοπικά προϊόντα της Ευρυτανικής γης…

Κοντινός προορισμός σε ακτίνα 10.96 km :

Μικρό Χωριό: Το ιστορικό στολίδι της Ευρυτανίας

Μικρό Χωριό Ευρυτανία

Αυτή είναι η ιστορία του Μικρού Χωριού που σημαδεύτηκε από μία καταστροφική θεομηνία και αναγεννήθηκε από το πείσμα των κατοίκων του. Ένα από τα πρώτα οργανωμένα ορεινά τουριστικά θέρετρα της Ευρυτανίας, σε μία καταπράσινη περιοχή ιδανική για φυσιολάτρες και καλοφαγάδες…

Κοντινός προορισμός σε ακτίνα 11.76 km :

Γεύσεις Ευρυτανίας: Πέστροφα gourmet στο Γαύρο

Πεστροφείο Freskos Γαύρος Ευρυτανία

Στο χωριό Γαύρος της ορεινής Ευρυτανίας, στους πρόποδες του όρους Καλιακούδα, υπάρχει ένα ξεχωριστό σημείο για όσους αγαπούν το ψάρι και τις ψαγμένες γεύσεις με αληθινή ποιότητα και προσοχή στη λεπτομέρεια. Κοντά στο Καρπενήσι…

Κοντινός προορισμός σε ακτίνα 22.30 km :

Καρπενήσι, τζάκι και θαλπωρή

Καρπενήσι Ευρυτανία

Το Καρπενήσι, αγαπημένος προορισμός για ορεινό τουρισμό όλες τις εποχές του χρόνου, αποτελεί ιδανική βάση για να ανακαλύψετε τις φυσικές ομορφιές και την ιστορία της Ευρυτανικής γης.

Κοντινός προορισμός σε ακτίνα 22.97 km :

Ορεινή Ναυπακτία-Κράβαρα: Διαδρομές στα ψηλά βουνά

ορεινή ναυπακτία κρονέρια

Ορεινές διαδρομές στα Κράβαρα, τα εντυπωσιακά βουνά της ορεινής Ναυπακτίας όπου βρίσκονται μικρά φιλόξενα χωριά και η απρόσιτη Ευηνολίμνη…

Κοντινός προορισμός σε ακτίνα 23.11 km :

Ορεινή Ναυπακτία- Ευηνολίμνη

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ορεινά τοπία της Ελλάδας γύρω από την Ευηνολίμνη, στην καρδιά της ορεινής Ναυπακτίας, κρύβει low-profile χωριουδάκια που αποτελούν κορυφαία επιλογή προορισμού για όσους αγαπούν τα βουνά και… την επιστροφή στο χωριό…

Κοντινός προορισμός σε ακτίνα 24.83 km :

Αμπελακιώτισσα Ναυπακτίας: Απόσταγμα γαλήνης

Ναυπακτία Αμπελακιώτισσα

Η Ορεινή Ναυπακτία δεν σταματά στην Άνω Χώρα. Όσο πιο βαθιά προχωρούμε στα Κράβαρα, ανακαλύπτουμε χωριουδάκια σε παρθένα φύση, αφημένα στην γαλήνη του βουνού. Ένα από αυτά και η Αμπελακιώτισσα που διαθέτει και ξενώνα…